نووسینى: کۆساران ئەحمەد بەشی یەكەم بەهاى فەلسەفەى ڕاڤە وەك بوونناسیی و مەعریفەتناسیی لە ڕۆژهەڵاتدا: فەلسەفەى ئیسلامی كە بریتییە لە: «ئەقڵانییەت» «ئیشراق» «حیكمەتى باڵا»، ئەوە بوونناسیی و خوداناسیی تێدایە و پاشان مەعریەفتناسیی لەژێر سێبەرى ئەم چەمكانەدایە كە بەشەكانى فەلسەفەى ئیسلامن. واتە ئەقڵانییەت و ئیشراق و حیكمەتى باڵا. ئیبن سینا ئەقڵانییە و سوهرەوەردیی ئیشراقییە و مەلا سەدرا حەكیمە و تیۆرەكەى بریتییە لە «حیكمەتى باڵا»، بـەدەر لە تیۆرەكەى كە جووڵەى جەوهەرییە. تاڕادەیەك دەتوانم بڵێم فەلسەفەى ئەقڵانییەتى عاریفان و فـەیلەسوفـانى ڕۆژئـاوا بـاڵاترن لـە چاو فـەلسەفـەى مادەگەرایی یـۆنانی بەتایبەت ئەرستۆ كە باس لە مادە دەكات. ئەرستۆ باس لە بوونەوەر دەكات نەك بوون. بۆیە بوونەوەر دەركەوتەى

ن: عەبدوڵڵا عەلیپوور لە مێژوودا، وشەی مامۆستا "معلم" لەناو بیر و هزری تاک و چین و تۆێژەکانی کۆمەڵگە واتایەکی دانسقە و جێگە و پێگەیەکی شکۆداری بووە؛ وشەیەک کە تەنیا بۆ پیشە و تێچووی ژیان کەڵکی لێوەرنەگیراوە، بەڵکوو بنچینە و پێکهێنەری ژیان و دەسپێکی وەرچەرخانێکی کاریگەر و ڕچەشکێن و ڕێبەری کۆمەڵگە بوون لەئاست هەڵکشان و داکشانی زانست و کلتوور و داب و نەریتی کۆمەڵگەدا. بێگومان سەرکەوتن و بیردۆزی و بەختەوەری هەر وڵات و ناوچەیەک لەحاند پەروەردەی تاک و خێزان و کۆمەڵگە، و ڕۆڵی پێگەیاندنی قوتابیان لە حوجرە و قوتابخانە و زانکۆ، بابەتێکی هەستیارە کە: مێژووی ئێمە قەرزداری شەونەخونی و ئەمەگناسی ئەوانە

تەحسین حەمەغەریب نووسینه‌وه‌ و ڕێكخستنی: مه‌ولان وه‌یسی پێشەکی: سەرسوڕهێنەرییەکانی قورئان قورئانی پیرۆز پەرتووکێکە پڕ لە سەرسوڕهێنەری، هەر وەک چۆن کاتێک پەرییەکان گوێبیستی بوون، سەرسامی دایگرتن و دەریانبڕی کرد: "إنا سمعنا قرآنا عجبا يهدي إلى الرشد فآمنا به"، واتە ئێمە قورئانێکی سەرسوڕهێنەرمان بیستووە کە ڕێنماییمان دەکات بۆ ڕێگای ڕاست، لەبەر ئەوە باوەڕمان پێی هێنا. سەبارەت بە مەزنیی ئەم پەرتووکە، فەرموودەیەکی بەناوبانگ هەیە کە لە عەلی کوڕی ئەبو تالیب و عەبدوڵای کوڕی مەسعودەوە گێڕدراوەتەوە، کە تێیدا پێغەمبەر (د.خ) ئاشکرای دەکات کە قورئان پەرتووکی خوایە، هەواڵی نەتەوەکانی پێش ئێوە و زانیارییەکانی دوای ئێوەی تێدایە، و حوکم و پێوەرە بۆ نێوانتان. قورئان یەکلاکەرەوەیە و