چاوی هەژان

له هەر كۆمەڵگەیەكدا پەیداكردنی نان و دابینكردنی ئاسایش و دابین نەبوونی پێویستییە سەرەتاییەكان بە شێوەیەكی گشتی ببێتە هەمی یەكەمی هاوڵاتیان، ئەوا بزانە ئەو كۆمەڵگەیە لە بارێكی خراپی کولتووری و مەعنەویدا دەژی، بە زمانی فەلسەفەی زانستە مرۆییەكان لە هەر كۆمەڵگەیەكدا قوربانی هەبوو، ئەوا ئەو كۆمەڵگەیە نەگەیشتۆتە باری جێگیربوونی خۆی، ئیتر ئەو كۆمەڵگەیە هەرگیز ناتوانێت ئاوڕ لە بابەتە رۆحی و مەعنەوی و فەرهەنگییەكان بداتەوە. هەروەك مەولانای رۆمی دەڵێت: سەرەتا دەبێت گەدە پڕ بێت، ئەمە حاڵی كۆمەڵگەی ئێمەشە، تاكی كوردی لە ژێر باری گرفتی ئابووری و ئاسایش و هەستپێكردن بە بەختەوەری، واتە مسۆگەر نەبوونی هەر سێ پایە بنەڕەتییەكەی مەعنەوییەت (ئارامی و ئومێد و رەزامەندی) دەناڵێنێت، ئیدی ناتوانێت بیر لە پڕۆژە و بابەتە مەعنەوییەكان بكاتەوە. بەڵام ئەمە بابەتێكی دوو لایەنەی سەیرە، چونكە وەكو ئەوەی فەیلەسوفەكانی ئەم بوارە بۆی رۆیشتوون، دروستبوونی دۆخی لەو شێوەیەش ئەنجامی نەگرتنبەری رێگەی مەعنەوی و فەرهەنگسازییە. واتە رێگەی چارەسەری كێشەكانی كۆمەڵگە بریتی نییە لەڕێگەی شۆڕش و لە بنەوه دەرهێنان، بەڵكو بریتییەلە گۆڕانی ناوەكی و فەرهەنگ سەنتەرییانە.

ئەمە بانگەشەی زۆربەی بابەتەكانی ئەم ژمارەیەی هەژانە (گۆڕانی فەرهەنگی). بێگومان لەڕێگەی جیاواز و لە فیڵدی مەعریفی جیاوازەوە، جا هەركام لە كایەكان وەك هونەر و ئەخلاق و فەلسەفە و شارسازی و ئایین و فەلسەفەی سیاسەت بێت، كە كاری ئەم شێوەیە بۆ دنیای رۆشنبیری كوردی تەواو تازە و نایابە، بە مەرجێك ئەم دۆخە خراپە بهێڵێت خوێنەوارە جیدییەكان بیخوێننەوە (چ پارادۆكسێكی سەیرە!)، هەرچەند من دڵنیام بابەتە شێلگیرەكان هەركە لەدایكبوون ئیدی قەد ناسرەون و رۆڵی خۆیان هەر دەبینن و خۆیان بە شوێن خۆشەویستیی خۆیاندا دەگەڕێن، هەروەك دكتۆر سروش دەڵێت: سروشت مرۆڤەكانی خۆی بانگ كرد تا گوڵەكانی خۆیانی پێ بناسێنێت. گرنگ ئەوەیە لای خوا قەبوڵ بێت!

                                                          سەرنووسەر
                                                      ٢٠١٨/٧/٧ سلێمانی